به گزارش هنرقم، علی زنگنه: منطقه حفاظتشده پلنگدره قم، با وجود تنوع زیستی غنی و ارزش اکولوژیکی بالا، با مشکلات متعددی از جمله کمبود نیروی حفاظتی، تخریب زیستگاه، و فشارهای انسانی مواجه است. در ادامه به مهمترین این چالشها پرداخته میشود:
کمبود نیروی حفاظتی و نظارت ناکافی
این منطقه با وسعت ۳۲ هزار هکتار، تنها سه ایستگاه ثابت محیطبانی دارد که برای پوشش کامل منطقه کافی نیست. کمبود نیروهای حفاظتی باعث شده کنترل و نظارت بر فعالیتهای غیرقانونی مانند شکار و چرای دام با دشواری مواجه شود.
– مدیرکل حفاظت محیط زیست قم خواستار همکاری بیشتر نهادهایی مانند بسیج، سپاه، و نیروهای انتظامی برای تقویت گشتهای مشترک شده است .
تخریب زیستگاه و فشارهای انسانی
– ورود بیضابطه مردم به منطقه برای چیدن گیاهان دارویی مانند ریواس، روشن کردن آتش، و ریختن زباله، امنیت زیستگاه را تهدید میکند. این فعالیتها همچنین خطر آتشسوزی را افزایش میدهد .
– توسعه شهری و چرای دام در بخشهای امن منطقه، تعارضات بین انسان و حیاتوحش را تشدید کرده است .
کمبود آب و خشکسالی
– کاهش بارندگی و خشکسالیهای اخیر، منابع آبی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. این امر حیات گونههایی مانند قوچ، میش، و کل و بز را به خطر انداخته است. اداره محیط زیست قم با مشارکت جوامع محلی و سمنها، پروژههایی مانند بازسازی آبشخورها را آغاز کرده است .
تهدیدات ناشی از شکار غیرقانونی
– شکار غیرمجاز و قاچاق گوشت حیوانات وحشی (مانند گراز) نه تنها جمعیت گونهها را کاهش میدهد، بلکه خطر انتقال بیماریهایی مانند تب مالت را نیز افزایش میدهد .
نیاز به فرهنگسازی و مشارکت عمومی
– مدیرکل محیط زیست قم بر لزوم آموزش و آگاهیبخشی به مردم محلی و گردشگران تأکید کرده است. نزدیک شدن به حیاتوحش و ایجاد سروصدا میتواند رفتار طبیعی گونهها را مختل کند .
منطقه پلنگدره قم به عنوان یکی از ذخیرهگاههای مهم تنوع زیستی کشور، نیازمند برنامهریزی جامع، افزایش نیروهای حفاظتی، و مشارکت فعال دستگاههای دولتی و مردمی است. بدون اقدام فوری، فشارهای انسانی و تغییرات اقلیمی میتواند آینده این اکوسیستم ارزشمند را به خطر بیندازد.
منابع: خبرگزاریهای ایسنا، جام جم، باشگاه خبرنگاران جوان* .
