به گزارش هنرقم، علی زنگنه: موزه آستان قدس حضرت معصومه (س) در قم، به عنوان یکی از قدیمیترین موزههای وقفی ایران و جهان، گنجینهای غنی از آثار تاریخی و هنری مرتبط با فرهنگ شیعی و تمدن اسلامی است. این موزه که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی تأسیس شد، بیش از ۳۰ هزار اثر تاریخی را در خود جای داده است، اما تنها حدود ۱۴۰۰ اثر آن قابل نمایش به عموم است . با وجود ارزش بالای این مجموعه، موزه با مشکلاتی مانند کمبود فضا و عدم معرفی کافی مواجه است.
این موزه دارای آثاری از قرن دوم هجری تا دوره معاصر است، از جمله قرآنهای خطی نفیس منسوب به ائمه (ع)، فرشهای ابریشمی دوره صفوی، سفالینههای پیش از اسلام، و سکههای دوران اشکانی و ساسانی و بخشی از آثار موزه شامل وقفیات شاهان و بزرگان تاریخ ایران است، مانند سنگ قبر فتحعلیشاه قاجار و پردههای کعبه .
موزه به دو تالار عترت (آثار مرتبط با اسلام و تشیع) و عبرت (آثار تاریخی و هنری) تقسیم شده و با روایتگری تخصصی، بازدیدکنندگان را با سیر تمدنی قم و حرم آشنا میکند .
به دلیل محدودیت فضای فیزیکی، تنها ۵٪ از آثار موزه قابل نمایش است. بسیاری از آثار، از جمله سنگقبرهای تاریخی و فرشهای نفیس، در مخازن نگهداری میشوند. مدیر موزه اشاره کرده است که گسترش فضای نمایشی میتواند امکان نمایش آثار بیشتری را فراهم کند .
با وجود غنای آثار، این موزه کمتر مورد توجه زائران و گردشگران قرار میگیرد. کارشناسان معتقدند برنامهریزی بهتر و استفاده از رسانهها برای معرفی موزه ضروری است .
طرحهای توسعه مانند افزودن تالار حرمشناسی برای نمایش کاشیها و درهای تاریخی حرم در دست بررسی است، اما اجرای آنها نیازمند حمایت مالی است. اگرچه در دوران کرونا پیشنهاد راهاندازی موزه مجازی مطرح شد، اما این طرح هنوز به طور کامل عملیاتی نشده است .
در دهه کرامت ۱۴۰۴، بیش از ۱٬۴۷۳ بازدیدکننده از موزه دیدن کردند که ۱٬۰۲۰ نفر به صورت رایگان وارد شدند. پیشنهاد شده موزه با همکاری نهادهای فرهنگی، برنامههای ویژهای برای دانشآموزان و گردشگران خارجی برگزار کند .
موزه آستان قدس حضرت معصومه (س) با دارا بودن آثار بینظیر تاریخی، پتانسیل تبدیل شدن به یکی از قطبهای فرهنگی ایران را دارد. اما حل مشکلاتی مانند کمبود فضا، ضعف تبلیغات، و نیاز به نوسازی زیرساختها نیازمند توجه جدی مسئولان است. گسترش فیزیکی موزه و استفاده از فناوریهای دیجیتال میتواند به جذب بیشتر مخاطبان بینجامد.
