راهکارهایی برای ترویج ادبیات کهن در نسل جدید
ادبیات فارسی، بهویژه متون کهن آن، گنجینهای غنی از فرهنگ، تاریخ و اندیشههای عمیق ایرانیان را در بر دارد.
به گزارش پایگاه خبری هنرقم، شناخت ادبیات کهن فارسی برای نسل جدید از چند جنبه حائز اهمیت است، نخست اینکه ادبیات هویت ملی و فرهنگی ماست. ادبیات کهن، از سویی بازتابدهنده ارزشها، باورها و آرمانهای ایرانیان در طول تاریخ است و از سویی دیگر به تقویت هویت ملی و درک عمیقتر از ریشههای فرهنگی کمک میکند.
در بطن ادبیات کهن، تربیت اخلاقی وجود دارد و به همین دلیل هم بسیاری از متون کهن فارسی، همچون آثار عرفانی و حماسی، حاوی درسهای اخلاقی و حکمتآموزی هستند که میتوانند در تربیت نسل جوان مؤثر باشند.
غنای زبانی یکی از مهمترین ویژگیهای ادبیات کهن است و مطالعه آن، دایره واژگان و توانایی زبانی را افزایش داده و به درک بهتر از زیباییها و ظرافتهای زبان فارسی منجر میشود.
با وجود اهمیت بالای ادبیات کهن، دلایلی وجود دارد که باعث شده نسل جدید کمتر به این میراث توجه کند. تغییرات سبک زندگی، گسترش فناوری و رسانههای دیجیتال، الگوهای مصرف فرهنگی را تغییر داده و توجه جوانان را به محتوای سریع و سطحی معطوف کرده است.
نحوه آموزش ادبیات و زبان فارسی یکی دیگر از دلایل مغفول ماندن آن در میان نسل جدید است. روشهای سنتی و خشک در آموزش ادبیات، جذابیت این متون را برای دانشآموزان کاهش داده و ارتباط آنان را با این آثار کمرنگ کرده است.
همچنین لازم به ذکر است که زبان پیچیده و قدیمی متون کهن، بدون تفسیر و توضیح مناسب، میتواند برای نسل جدید دشوار و خستهکننده باشد.
برای ترویج و معرفی ادبیات فارسی، برنامههای متعددی تولید شده است. برخی برنامهها با هدف معرفی شعر و نثر فارسی تولید شدهاند، اما ممکن است به دلیل عدم جذابیت بصری و محتوایی، نتوانسته باشند مخاطبان جوان را جذب کنند.
برگزاری مسابقات شعرخوانی و داستاننویسی، اگرچه مفید است اما به دلیل محدودیت در دسترسی برای شرکتکنندگان، تأثیر گستردهای نداشته است.
ادبیات کهن فارسی به عنوان میراثی که هم گذشته ما را روشن میکند و هم با بهرهگیری از روشهای خلاقانه و نو راهنمایی برای آینده است، دارای ویژگیهایی است که میتواند برای نسل جدید هم جذاب باشد.
آثاری مانند شاهنامه فردوسی، سرشار از داستانهای حماسی و ماجراجویی است که میتواند برای جوانان جذاب باشد. موضوعاتی مانند عشق، اخلاق، عرفان و حکمت در ادبیات کهن، همچنان برای انسان معاصر قابل تأمل و جذاب است.
زبان فاخر و موسیقایی این متون، زیبایی خاصی دارد که میتواند حس زیباییشناسی مخاطب را تقویت کند.برای جذب نسل جدید به ادبیات کهن، میتوان اقدامات مختلفی را انجام داد و تولید اپلیکیشنها، بازیهای رایانهای و محتوای دیجیتال مبتنی بر متون کهن، میتواند جذابیت این آثار را افزایش دهد. ضمن اینکه ساخت فیلمها، سریالها و تئاترهای مبتنی بر داستانهای ادبیات کهن، میتواند ارتباط بهتری با مخاطب برقرار کند.
در این میان نباید از تاثیر تدریس خلاقانه و تعاملی ادبیات کهن در مدارس و دانشگاهها هم غافل شد چراکه آموزش میتواند علاقهمندی دانشآموزان و دانشجویان را افزایش دهد.
اگرچه اقتباس از آثار ادبی در قالب فیلم و نمایش، میتواند راهی مؤثر برای معرفی این متون باشد، اما تعداد این تولیدات محدود بوده است و با توجه به چالشهای مذکور، نیاز به برنامههایی احساس میشود که بتوانند با رویکردی نوین و جذاب، ادبیات فارسی را به نسل جدید معرفی کند. برنامه «دونقطه» با تهیهکنندگی مجید ظریف و اجرای نیما کرمی، تلاشی در این راستا است.این مسابقه تلویزیونی ۶۴ قسمتی که با همکاری موسسه سوره هنر حوزه هنری تولید شده است، از ۴ فروردین ۱۴۰۴ روی آنتن شبکه دو سیما رفته؛ دو نقطه رقابتی بین ۳۲ گروه دختران و ۳۲ گروه پسران از سراسر کشور است و سعی دارد با روشی جذاب، زمینه یادگیری مفاهیم زبان و ادبیات فارسی را برای مخاطبان فراهم کند.
